Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2014

ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΗΣ ΧΩΡΙΣΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ

Η Χωριστή Δράμας, μία ιστορική και μαρτυρική κωμόπολη με 3.500 κατοίκους, βρίσκεται σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων από τη Δράμα στον οδικό άξονα Δράμας-Καβάλας, κρυμμένη, όμως, από τα βλέμματα των περαστικών, γιατί βρίσκεται στο βάθος ενός μικρού φαραγγιού που το δημιούργησε ο ξηροχείμαρος, στις δύο όχθες του οποίου είναι κτισμένη, προφανώς για λόγους ασφάλειας και υδροδότησης των πρώτων κατοίκων.



Η Χωριστή έφερε κατά την αρχαιότητα το όνομα «ΟΧΡΑ» και ήταν πόλη της Ηδωνίδας, στη Μακεδονία. Επί των Ρωμαϊκών χρόνων δέχθηκε Ρωμαίους αποίκους και εξαρτιόταν από τους Φιλίππους. Κατά το μεσαίωνα ονομαζόταν Χωριστή. Είναι η γνωστή ηρωική Τσατάλτζα του Μακεδονικού Αγώνα, από την τουρκική λέξη τσατάλ που σημαίνει κλαδί, το οποίο καταλήγει σε δύο παρακλάδια (δίχαλο).

Κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας είναι η ακρόπολη του Ελληνισμού στον Καζά της Δράμας, με πλούσια οικονομική, πολιτιστική, πνευματική και εθνική δραστηριότητα, δραστηριότητες που είναι καταγεγραμμένες στον ιστορικό και μοναδικό για την περιοχή κώδικα της Τσατάλτζας (1842-1915). Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, η Χωριστή δέχεται πρόσφυγες, κυρίως από την Ανατολική Θράκη και τον Πόντο, όπου εγκαθίστανται σε νέους οικισμούς στο νότιο τμήμα της, τα αποκαλούμενα από τους ντόπιους «Θρακιώτικα και Λαζέϊκα». Από τις δεκαετίες του ‘60 και ‘70, λόγω αστυφιλίας, έχουμε μετακινήσεις του πληθυσμού: οι κάτοικοι της Χωριστής προς τα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Δράμα) και οι των περιοχών, κυρίως ορεινών, προς τη Χωριστή.

ΤΟ ΣΑΤΙΡΙΚΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΗΣ ΧΩΡΙΣΤΗΣ (ΤΣΑΤΑΛΤΖΑΣ), ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ
Το πατροπαράδοτο έθιμο του Καρναβαλιού της Καθαρής Δευτέρας στη Χωριστή έχει πολύ βαθιές ρίζες που χάνονται στα βάθη των αιώνων. Δεν αποκλείεται να προέρχεται από τη Διονυσιακή λατρεία, που κατ’ εξοχήν επικρατούσε στην περιοχή κατά την προχριστιανική περίοδο. Τότε που η αρχαία Όχρα, σημερινή Χωριστή, ήταν μια από τις 17 σπουδαιότερες πόλεις των Ηδωνών.

Από τις αρχές του 20ου αιώνα η Χωριστή πρωτοστατεί, στην ευρύτερη περιοχή, σε θέματα εθνικοαπελευθερωτικά, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα μια αξιόλογη πνευματική και πολιτιστική δράση, με κύριο εκφραστή τον ιστορικό της Σύλλογο «Η Αναγεννηθείσα Μακεδονία». Μετά την απελευθέρωση, και κατά τη διάρκεια του μεταπολέμου 1920-1940, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για περισσότερες πολιτιστικές και πνευματικές δραστηριότητες, όταν η καλλιέργεια και επεξεργασία καπνού απέδιδε σημαντικά οικονομικά οφέλη στην Κοινότητα Χωριστής. Είναι η χρονική αυτή περίοδος που η Χωριστή γευόταν μια αξιόλογη πολιτιστική και μουσική παιδεία.

Από το 1976 μέχρι και σήμερα, ο μουσικο-δραματικός Σύλλογος της Χωριστής διοργανώνει το καρναβάλι και μαζί με τους Χωριστιανούς, οι οποίοι συμμετέχουν αυτοβούλως, σχεδόν όλοι, εμφανίζουν μια πλούσια δραστηριότητα στις πολιτιστικές τους εκδηλώσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται και τα παμπάλαια τοπικά σατιρικά έθιμα των Απόκρεων και κυρίως, το έθιμο του καρναβαλιού της Καθαρής Δευτέρας, το οποίο έγινε πλέον, θεσμός. 

Από το 1986 αρωγός στην προσπάθεια αυτή ήταν η Κοινότητα Χωριστής, που έδωσε μεγάλη ώθηση στη διοργάνωση του καρναβαλιού, με την καθιέρωση πολιτιστικών εκδηλώσεων όλο το δεκαήμερο από την Τσικνοπέμπτη, έως και την Καθαρή Δευτέρα.

Έτσι, κατά την τελευταία αποκριάτικη εβδομάδα, οι Χωριστιανοί, πιστοί στην παράδοση από τους βυζαντινούς ακόμη χρόνους, τηρούσαν το έθιμο των μεταμφιεσμένων, που διατηρήθηκε καθόλο το διάστημα της τουρκοκρατίας κι έφτασε μέχρι τα χρόνια της απελευθέρωσης. Οι μασκαράδες επισκέπτονταν τα σπίτια του χωριού, όπου χόρευαν, αστειεύονταν, έφτιαχναν «χάσκα» κι έπιναν το περίφημο τσίπουρο της Χωριστής. Την Κυριακή της Τυροφάγου (παραμονή της Καθαρής Δευτέρας) δινόταν η μεγάλη χοροεσπερίδα στο «Αναγνωστήριο» του Συλλόγου, όπου γινόταν και ο διαγωνισμός του καλύτερου καρναβαλιού.

Το Καρναβάλι της Χωριστής Δράμας που τείνει να γίνει γνωστό σε όλη την ελληνική επικράτεια, έχει γίνει θεσμός και καθιερώθηκε ως η κορυφαία πολιτιστική εκδήλωση των κατοίκων της. Η μεγάλη παρέλαση του καρναβαλιού, με την οποία και τελειώνουν οι καρναβαλικές εκδηλώσεις που διαρκούν ένα δεκαήμερο, γίνεται το μεσημέρι της Καθαρής Δευτέρας. 

Τα τελευταία χρόνια έχουν φιλοξενηθεί στο καρναβάλι ξένα χορευτικά συγκροτήματα από Σερβία, Ιταλία, Ισραήλ, Βουλγαρία, Κύπρο κ.ά. Με αυτές τις δραστηριότητες οι Χωριστιανοί προσπαθούν να διατηρήσουν ζωντανή τη μνήμη των κατοίκων στην παράδοση, αλλά και να δώσουν κίνητρα και να προσελκύσουν, κυρίως, τους νέους να δραστηριοποιηθούν με τη συμμετοχή τους στα διάφορα τμήματα του Συλλόγου και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις, ώστε και διέξοδο να βρίσκουν στις υγιείς αναζητήσεις τους και με τη ζωντάνια και ενεργητικότητα της ηλικίας τους να προωθήσουν με ανανεωτικές τάσεις την τόσο μεγάλη πολιτιστική τους κληρονομιά.

Ένα πατροπαράδοτο έθιμο είναι το Καρναβάλι της Χωριστής, που τα τελευταία χρόνια, παρά το φολκλορικό χαρακτήρα του, εξακολουθεί να παραμένει γνήσια λαϊκό και πηγαίο. Συνδυάζει σάτιρα και θέαμα και είναι από τα σημαντικότερα δρώμενα στην ευρύτερη περιοχή της Δράμας. Ουσιαστικά, μετά την «Ονειρούπολη», αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη διοργάνωση του νομού, που προσελκύει επισκέπτες απ’ όλη την περιοχή.

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος ελάτε στο Καρναβάλι της Χωριστής, όχι σαν απλοί θεατές, αλλά σαν καρναβαλιστές!
 
Διασκεδάστε, χαρείτε, ξεφαντώστε 
και ξεχάστε για λίγο την πεζή καθημερινότητα!

4 σχόλια:

  1. Οι ομορφίες του τόπου μας!!!!!!!!!!!!!!!! Οι χαρές της συμμετοχής!!!!!!!!!!!!!!!

    Εστάλη στο facebook
    https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Και του χρόνου, με υγεία και σύμμαχο έναν καλύτερο καιρό! Αντώνης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Aντώνη ο καιρός σίγουρα δε μας ευνόησε καθόλου αλλά όπως, ίσως είδες κάποιες αναρτήσεις και φωτογραφίες δεν πτοηθήκαμε και το διασκεδάσαμε. Και του χρόνου με υγεία και σίγουρα καλό καιρό. Σ ευχαριστώ πολύ και πάλι για την ανάρτηση! Να περνάς όμορφα!

      Εστάλη στο facebook
      https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

      Διαγραφή
    2. Και πολύ καλά κάνατε Eirini και δεν το βάλατε κάτω! Ξεφάντωμα, χαρά και διασκέδαση αποτελούν το τρίπτυχο των καρναβαλικών εκδηλώσεων! Δεν μπορεί ένας άσχημος καιρός να μετριάσει την ανάγκη του κόσμου να μεταμφιεστεί, να γελάσει, να χορέψει και να διασκεδάσει. Χάρηκα που η ανάρτηση αυτή έκανε γνωστό σε όλους όσοι μας παρακολουθούν, ένα ακόμα ξέφρενο καρναβάλι του τόπου μας!
      Καλή εβδομάδα!
      Αντώνης

      Διαγραφή

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!